989122705997+
989125937407+

هبه چیست و شرایط آن

5 آذر 1400

هبه به چه معناست؟

هبه در لغت به معنای بخشش و هدیه‌ می‌باشد.
در اصطلاح حقوقی به قراردادی اطلاق می‌شود که در آن یکی از طرفین به صورت رایگان مالی یا ملکی را به دیگری هدیه می‌دهد.
به شخص اهدا کننده، "واهب" و به کسی که مال به تملک آن درآمده "متهب" گفته می‌شود و به مالی که مورد هبه(بخشش) قرار می‌گیرد "عین موهوبه" می‌گویند.
سوالی که پیش می‌آید این است؛ آیا مال بخشیده شده قابل رجوع می‌باشد؟
در صورتی که قرارداد هبه منعقد شده باشد، با وجود دوشرط واهب می‌تواند تقاضای مرجوعی عین موهوبه را داشته باشد.
دو شرط لازمه:درصورتی که عین موهوبه موجود باشد.حق رجوع واهب از بین نرفته باشد.(تبصره های مورد دوم)
درصورتی که عین موهوبه موجود نباشد، حق رجوع واهب از بین می‌رود.
طبق ماده 803 قانون مدنی، در صورتی که واهب مال یا ملکی را به فرزند و یا پدر و مادر خود بخشیده باشد، امکان رجوع آن وجود ندارد.
نکته:هبه میان زن و شوهر قابل رجوع است.
در صورتی که عین موهوبه از طریق متهب به شخص دیگری واگذار شده باشد.
ایجاد یکسری تغییرات اساسی در ملک بخشیده شده.
(برای مثال فکر کنید عین موهوبه زمینی باشد و متهب (شخصی که آن زمین به او بخشیده شده) در آن زمین بنایی احداث نماید.)
عقد هبه معوض باشد و عوض آن محقق نشده باشد.(این نوع هبه، بخشیدن و واگذاری به صورت رایگان نیست، شخص واهب در عوض بخشیدن عین موهوبه؛ مال، کالا و یا خدماتی را از متهب طلب می‌کند. در صورتی که عوض هبه محقق نشود، واهب می‌تواند مال بخشیده شده را از متهب طلب کند.)
در صورتی که شخص اهدا کننده(واهب)، قصد بازگرفتن عین موهوبه را داشته باشد، ابتدا از طریق دفاتر خدمات قضائی اظهارنامه ای با عنوان "رجوع از هبه" به شخص مقابل یا همان متهب ارسال می‌کند.
پس از ابلاغ اظهارنامه، از همین راه اقدام به تنظیم دادخواستی حقوقی برای طرح دعوا و ارسال به دادگاه حقوقی 
می‌کند.
عنوان این دادخواست ها هم می‌تواند: "اثبات هبه"، "استرداد مال موهوبه"، "ابطال سند رسمی و رجوع از هبه" باشد.
در صورتی که هبه به صورت قانونی و رسمی قبت شده باشد، نیازی به اثبات آن وجود ندارد و صرفاً مالک یا اهدا کننده مال(واهب) باید دادخواست رجوع از هبه را به دادگاه ارائه دهد.
اما در غیراینصورت واهب ابتدا باید شکل گرفتن عقد هبه را اثبات کند و سپس از عقد صورت گرفته رجوع کند.(به زبان ساده تر ابتدا ثابت کند که به صورت شفاهی و یا نامه ای عادی اقدام به اهدای مالی به شخص دیگر کرده، در صورت اثبات این موضوع می‌تواند تقاضای بازپس گرفتن مال خود را کند.)

تفاوت هبه رسمی و عادی


عقد هبه رسمی، در دفاتر اسناد رسمی و به شکل یک سند رسمی به شخص متهب صورت می‌گیرد.
اما در هبه نامه عادی، به صورت شفاهی یا یک دست نوشته شخصی، واهب مالی را به شخص دیگر(متهب) اهدا کند و ببخشد.
تفاوت این دو در این است که، درصورت ثبت رسمی، طرفین نمی‌توانند ادعای کذب در خصوص این اهدا و بخشش داشته باشند اما در شکل عادی این هبه نامه، هریک از طرفین می‌توانند به صحت این عقد و اصالت آن خللی وارد نمایند و آنرا به رسمیت نشناسند.

آخرین مقاله ها

لیست نظرات
5/5 0 0 0