989122705997+
989125937407+

تأمین دلیل چیست؟-انواع آن

22 دی 1400


بررسی لغت


تامین در لغت به معنای فراهم کردن و اصطلاح تامین در علم حقوق به معنای به‌وجود آوردن یک حاشیه امن برای شخصی است که ادله کافی برای حقانیت خود دارد.
قانونگذار در مواد ۱۴۹ الی ۱۵۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، به تأمین دلیل پرداخته است.
بر اساس ماده ۱۴۹ قانون آیین دادرسی مدنی، در صورتی که فردی دارای حقی باشد و احتمال دهد که در آینده برای رسیدن به حق خود نتواند از ادله و مدارک موجود بهره‌مند شود و یا حتی ذات آنها به گونه‌ای باشد که از بین بروند و یا تغییر حالت دهند، می‌تواند از دادگاه درخواست تامین دلیل کند.

 

مقصود از تأمین اعتبار سنجی و اظهار نظر در مورد آنها نیست و صرفا صورت برداری و ملاحظه این دلایل است. 



تأمین دلیل چیست؟


گاهی ممکن است اشخاص به دلیل حفظ اسناد و مدارکی که ممکن است در آینده به عنوان دلیل در دادگاه مورد استناد واقع شود درخواست تأمین دلیل کنند.
تأمین دلیل در قالب قرار از سوی دادگاه صادر می‌شود. 



مرجع صالح برای صدور قرار تأمین دلیل


مرجع صالح برای درخواست این نوع از تأمین، شورای حل اختلاف محلی می‌باشد که دلایل مورد درخواست در حوزه آن قرار گرفته، و در صورتی که در حوزه مربوطه شورای حل اختلاف نباشد، رسیدگی با دادگاه محل می‌باشد.

در خصوص تامین درباره اموال غیرمنقول، باید به شورای حل اختلاف محل وقوع ملک مراجعه کرد و برای سایر دعاوی به محل اقامت خوانده مراجعه نمود. 


انواع تامین دلیل


امکان درخواست تأمین دلیل هم در امور حقوقی و هم در امور کیفری ممکن است.
برای مثال اگر شخصی مانع استفاده از حقتان در ملکی شود، می‌توانید جهت تأمین دلیل ممانعت از حق اقدام نمایید.
به عنوان مثالی دیگر، شما در قالب یک مستأجر می‌توانید پس از تخیله ملک استیجاری در موعد تحویل اقدام به تأمین دلیل کنید تا مشمول خسارات قراردادی و یا اجرت‌المثل ایام تصرف نشوید. 


بیشتر بخوانید: دعاوی طاری چیست؟


شرایط درخواست تأمین دلیل


شما می‌توانید در صورت دارا بودن شرایط ذیل اقدام به درخواست تأمین دلیل کنید:

هنگامی که نیاز داشته باشد در حین دادرسی به زندگی روزمره خود بازگردید و فعالیت‌های خود را از سر بگیرید.
برای مثال شما تصور کنید اتومبیل شما خسارت دیده، اما نمی‌توانید تا پایان طی شدن مراحل مختلف که نیازمند زمانی به نسبت طولانی است اجازه توقیف خودرو در پارکینگ‌ها را بدهید، در اینصورت راهکار چیست؟
شما می‌توانید اقدام به درخواست تأمین دلیل کنید و با اجرای آن خسارت وارد شده به اتومبیل شما مشخص شود، سپس شما نسبت به تعمیر و بازسازی خودرو خود اقدام ‌می‌کنید و پس از طی شدن مراحل دادرسی می‌توانید خسارت خود را از عامل ورود زیان مطالبه نمائید. 

۲-زمانی که فرد ادله و مستندات کافی برای اثبات ادعای خود را دارا باشد اما احتمال مفقود و یا نابود شدن آنها وجود داشته باشد، در اینصورت با تأمین دلیل می‌توانید دلایل خود را حفظ کنید.
برای مثال شخصی می‌خواهد در پرونده شما شهادت دهد که ممکن است به زودی از کشور خارج شود و نتواند در دادگاه به عنوان یکی از شهود حاضر گردد. 

س: در چه‌ مرحله‌ای از دادرسی می‌توان درخواست تأمین دلیل صادر کرد؟
ج: به موجب ماده ۱۵۰ قانون آیین دادرسی مدنی زمان درخواست می‌تواند قبل از اقامه دعوی و یا در حین رسیدگی باشد.
اما معمولا وکلا در رویه، اکثرا پیش از طرح دعوا به تأمین دلایل و مستندات می‌پردازند. 

مطابق با قانون آیین دادرسی مدنی درخواست تأمین دلیل باید مشمول موارد ذیل باشد:

  • مشخصات درخواست کننده و مشخصات طرف او

  • موضوع دعوایی که برای اثبات آن درخواست تأمین می‌دهید.

  • اوضاع و شرایطی که موجب درخواست تأمین شما شده‌است.

نکته: طبق ماده ۱۵۴ قانون آیین دادرسی مدنی اگر امکان تعیین طرف مقابل برای خواهان تأمین دلیل وجود نداشته باشد، مانعی برای صدور قرار نباشد.
در ادامه باید بدانید که بر اساس ماده ۱۵۲ همان قانون، اگر نام خوانده در درخواست درج شده باشد اما خوانده حاضر نگردد، مانعی برای صدور قرار تأمین دلیل خواهان درخواست، وجود نخواهد داشت. 


نحوه
درخواست تأمین دلیل


تقاضای تأمین دلیل از سوی ذی‌نفع به شکل یک درخواست به صورت مکتوب و به تعداد خواندگان به اضافه یک نسخه به همراه کپی برابر اصل اوراق و اسناد تقدیم شورای حل اختلاف می‌گردد. 

مراحل صدور


ابتدا باید درخواست صدور تأمین دلیل از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام شود و سپس درخواست شما به شورای حل اختلاف ارجاع شود.
پس از طی شدن مراحل بالا شما باید به عنوان خواهان در شورا حاضر شوید تا شعبه مورد نظر با تعیین یک کارشناس رسمی دادگستری، به تأمین دلایل شما بپردازد که این امر مستلزم پرداخت حق‌الزحمه کارشناس می‌باشد.
در نهایت کارشناس با حضور در محل و پس از بررسی موضوع به اظهار نظر می‌پردازد و نظر خود را به شعبه ارائه می‌کند.
همانطور که قبلا هم گفتیم، تأمین دلیل صرفا برای حفظ اسناد و ادله می‌باشد و تشخیص ارزش و اعتبار سنجی آن به عهده دادگاه خواهد بود.

مطلب پیشنهادی: بذل مهریه چیست؟

آخرین مقاله ها

لیست نظرات
5/5 0 0 0