989122705997+
989125937407+

بذل مهریه چیست؟-تفاوت آن با ابراء

6 آذر 1400

مطلب پیشنهادی: هِبِه-بررسی معنا و شرایط آن


بذل مهریه یا همان هِبِه چیست؟!



ابتدا به بررسی معنای لغوی بذل و هِبِه می‌پردازیم، هم هِبِه و هم بذل به معنای بخشش هستند.
در اصطلاح حقوقی به عقد یا همان قراردادی اطلاق می‌شود که در آن یکی از طرفین به صورت رایگان مالی را به دیگری هدیه می‌دهد.

طبق ماده 795 قانون مدنی:"هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر مالی را به طور مجانی به کس دیگری تملیک می‌کند. تملیک کننده را واهب، طرف دیگر را متهب، و مالی را که مورد هبه است عین موهوبه می‌گویند."


بذل مهریه



بذل مهریه درواقع همان هِبِه می‌باشد و همانطور که در مقاله‌ای جداگانه به طور مفصل به بررسی معنای هِبِه پرداختیم، هِبِه قابل رجوع است و به طور ساده تر یعنی می‌‌توان از آن صرف‌نظر کرد.

هِبِه در چهار شرایط غیرقابل رجوع است:

  • در صورتی که متهب پدر،مادر و یا اولاد واهب باشد.

  • درصورتی که هِبِه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد.

  • در صورتی که عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شده باشد، خواه قهراً(مثل ورشکستگی و یا توقیف مال از طریق دادگاه) و خواه اختیاراً(مثل فروش و یا به رهن گذاشتن عین موهوبه).

  • در صورتی که تغییراتی در عین موهوبه اعمال شود.

(مثلاً زمینی را به عنوان عین موهوبه در نظر بگیرید که متهب در آن ساختمانی احداث کرده، در این شرایط واهب دیگر حق رجوع ندارد.)


نکته:اقرار زن به دریافت مهریه معتبر است اما اگر نادرستی آن ادعا ثابت شود اعتباری نخواهد داشت، اما باید به این نکته توجه کرد که ممکن است دادگاه اقرار به دریافت مهریه زن را ابراء قلمداد کند و پس از آن دیگر قابل رجوع نخواهد بود.
 


تفاوت ابراء و هبه(بخشش طلب):



از لحاظ قانونی بین ابراء و بخشش طلب تفاوتی وجود دارد، به اینصورت که ابراء نوعی ایقاع(عمل حقوقی یکجانبه) محسوب می‌شود و نیازی به قبول کردن از طرف مقابل وجود ندارد؛ اما هبه نیاز به قبول طرف مقابل و یا وکیل او دارد.
طبق ماده 798 قانون مدنی در عقد هبه، قبول متهب یا وکیل او لازم است، در غیر اینصورت عقد هبه  دارای اعتبار نمی‌باشد.

تفاوت دیگری که در این میان وجود دارد این است که جز در چهار مورد ذکر شده در بالا هبه قابل رجوع است.
به این معنا که در صورتی که عین موهوبه یا همان مال مورد بحث باقی باشد، قابل استرداد است.

نکته: در صورتی که پس از هِبِه عین موهوبه به ملکیت متهب نباشد، یعنی فروخته شده باشد و یا آنرا به رهن گذاشته باشد، قابل رجوع نخواهد بود.

نکته تکمیلی:در صورتی که متعاقباً ملک دوباره به ملکیت متهب درآید حال از طریق خرید یا از طرق دیگر، واهب دیگر حق رجوع را نخواهد داشت.
 
نکته2:چه برای هِبِه و چه برای ابراء مهریه زوجه مطلقاً نیازی به اجازه پدر ندارد.

 

بیشتر بخوانید: ابراء مهریه چیست؟-نحوه تحقق آن و تفاوت آن با هِبِه


حال با این تعاریف؛ آیا هِبِه کردن مهریه قابل رجوع است؟


به صورت کلی هِبِه به استثناء چهار شرطی که در بالاتر ذکر کردیم قابل رجوع خواهد بود و بذل یا بخشش مهریه نیز نوعی هِبِه است، اما در امر مهریه اختلاف نظراتی بین قضات مبنی بر قابل رجوع و یا غیر قابل رجوع بودن هِبِه وجود دارد.

عده‌ای از قضات معتقدند طبق ماده809 قانون مدنی:هرگاه دائن طلب خود را به مدیون ببخشد حق رجوع ندارد.
اما عده‌ای دیگر در مقابل با توجه به مقررات هِبِه به این اصل اعتقاد دارند که زوجه(زن) به عنوان واهب می‌تواند آنچه بخشیده(عین موهوبه) با شرط باقی بودن، از آن رجوع کند و در این مورد آرایی نیز صادر شده است.
برای مثال مردی طلا و جواهراتی به همسرش می‌بخشد، در صورتی که آن طلا و جواهرات باقی مانده باشد قابل استرداد و یا بازگشت می‌باشد.


رجوع از بذل مهریه پس از طلاق توافقی


 در طلاق توافقی شرایطی برای زن و مرد وجود دارد، به اینصورت که اگر زن مهریه خود را بذل کرده باشد تا سه ماه پس از ثبت صیغه طلاق در دفتر خانه رسمی می‌تواند به مهریه رجوع کند؛ مرد نیز می‌تواند به ازدواج رجوع کند.
برای اینکه پس از ثبت صیغه طلاق زن نتواند به مهریه رجوع کند، در هنگام ثبت طلاق در درفترخانه های طلاق باید حق رجوع به مهریه را از خود سلب و ساقط بنماید.



آیا پس از فوت همسر رجوع از بذل ممکن است؟


طبق ماده805 قانون مدنی:بعد از فوت واهب و یا متهب رجوع ممکن نیست.
بنابراین اگر زنی مهریه خود را بذل کند، پس از فوت همسرش نمی‌تواند به مهریه رجوع کند.




 

آخرین مقاله ها

لیست نظرات
5/5 0 0 0