مرداد 04 1400خلع-ید-به-چه-معناست؟

خلع ید به چه معناست؟

در مرداد 04, 1400توسط مدیر اصلیتعداد بازدید 378

تعریف حقوقی خلع ید


واژه “خلع” در لغت به معنی عزل کردن و ”ید” به معنی تسلط و دست می باشد.
خلع ید استیلاء یا غالب آمدن برحق شخصی دیگر است؛خواه به عمد،خواه غیر عمد و با حسن نیست.خلع ید زمانی قابل طرح است که یک مال غیر منقول مالک مانند:خانه،مغازه،زمین و غیره به تصرف شخصی به غیر از مالک در آید.در چنین شرایطی مالک با طرح دعوی خلع ید از دادگان خواهان رفع تصرف غیر مجاز این مال غیر منقول می شود.

شرایط دعوی خلع ید


1-مالکیت خواهان:برای طرح دعوی خلع ید اولین چیزی که باید به آن توجه کرد این است که خواهان دارای سند رسمی برای اثبات مالکیت خود باشد یا در غیر اینصورت برای اثبات مالکیت خود به دادگاه مراجعه کند و دعوی اثبات مالکیت را مطرح نماید و سپس با داشتن حکم قطعی اثبات مالکیت برای طرح دعوی خلع ید اقدام کند.
 

2-غیر منقول بودن:تنها زمانی می توان طرح خلع ید کرد که موضوع مورد دعوا غیر منقول محسوب شود؛برای مثال  نسبت به خانه یا مغازه ای که تصرف غیر قانونی در آن صورت گرفته باشد.

بیشتر بخوانید:تعریف مال منقول و غیر منقول و تفاوت آن ها
 

3-استیلاء و اثبات ید بر مال دیگری:به زبان ساده تر و همانطور که در ابتدای مقاله توضیح داده شده است،اگر شخصی به صورت غیر قانونی و بدون اذن مالک وارد ملکی شود،یا اینکه حضور ابتدائی شخص به همراه اذن مالک باشد اما در ادامه حضور شخص غیر قانونی و بدون اذن مالک باشد.
 

موضوع بسیار مهمی که باید به آن توجه کرد آن است که،اگر شخصی مانع از استفاده مالک اصلی از ملک شود اما خود آن شخص در آن ملک تصرف ننماید نمی توان جهت طرح این دعوی اقدام کرد.
 

در اینصورت شما می توانید برای دریافت اطلاعات بیشتر،از خدمات وکالتی و مشاوره ای ما استفاده نمائید.
 

4-عدوانی بودن تصرف:تنها تصرف غاصب کافی نیست و باید غیر قانونی بودن تصرف اثبات گردد.همانطور که گفتیم حتی اگر در ابتدا حضور به صورت قانونی باشد و در ادامه غیر قانونی،باز هم می توان دعوی خلع ید را مطرح نمود.



مثالی بارز از دعوا خلع ید


بنده دارای یک واحد مسکونی می باشم و چند سال پیش برای ادامه زندگی به کشوری دیگر مهاجرت نموده ام،یکی از اقوام بنده که از سفر من مطلع بوده بدون اذن من در این مدت در خانه من سکونت گزیده.در این شرایط من ابتدا باید به دادگاه محل وقوع خانه مراجعه کنم و با تنظیم دادخواست و طرح دعوی خلع ید علیه متصرف که به اصطلاح غاصب تلقی می شود حق خود را که یک واحد مسکونی می باشد مطالبه نمایم.

البته شرط لازمه برای طرح این دعوی ، مالکیت بلامنازع من است،یعنی باید سند قطعی را داشته باشم که بتواند مالکیت من را اثبات کند.در صورت نداشتن مدرکی دال بر اثبات مالکیت به دلیل اینکه ادعا من مبنی بر مطالبه حقم شکست میخورد، باید ابتدا به دادگاه مراجعه کنم و دعوی اثبات مالکیت را مطرح کنم و پس از گرفتن حکم قطعی اثبات مالکیت،دعوی خلع ید را مطرح کنم.


سؤالات متداول


1-طرح دعوا خلع ید از سوی مستأجر به چه صورت است؟در صورتی که ملکی به مستأجر به اجاره واگذار شده باشد و شخصی ملک را به تصرف در آورد با توجه به اینکه مستأجر مالک منافع ملک است و نه مالک عین ملک،نمی تواند دعوی خلع ید را مطرح کند اما در اینصورت مستأجر باید دعوای رفع تصرف و مزاحمت را اقامه کند.

2-
طرح دعوا خلع ید علیه مستأجر به چه صورت است؟در صورتی که ملکی به اجازه واگذار شده باشد،مستأجر موظف است قبل از پایان مدت اجاره،یا قرارداد اجاره را تمدید کند یا اقدام به تخلیه ملک نماید.در صورتی که مستأجر تصمیمی بر تخلیه ملک نداشته باشد اگر قراردادی بین طرفین باشد مالک نمی تواند علیه مستأجر دعوی خلع ید را مطرح نماید و باید با طرح دعوی خلع ید درشورا حل اختلاف جهت تخلیه ملک اقدام کند.اما اگر قراردادی بین طرفین نباشد و مالک ادامه تصرف شخص را دیگر اجازه ندهد،مالک می تواند دعوی خلع ید را علیه متصرف مطرح نماید.

در نوشته بالا تفاوت خلع ید و تخلیه ید را می توان تشخیص داد.

3-
در ملک مشاعی(دو یا چند نفر به صورت مشاع در آن ملک شریک باشند) چه کسی می تواند به طرح دعوی خلع ید اقدام کند؟
در صورتی که یکی از شرکا بدون اذن مابقی شرکا یا شخصی غیر از شرکا ملک مشاعی را تصرف نماید هر یک از شرکا می توانند به طرح دعوی خلع ید بپردازند.در آپارتمان ها نیز به همین صورت می باشد.اگر یکی از ساکنین اقدام به تصرف قسمتی از آپارتمان  که در اشتراک سایر ساکنین می باشد نماید،هر یک از ساکنین واحد های دیگر می توانند برای خلع ید اقدام کنند.

4-شخصی وسیله نقلیه من را به صورت غیر قانونی از تصرف من خارج نموده،آیا می توانم دعوا خلع ید مطرح کنم؟خیر چون مال مورد نظر جز اموال منقول به شمار می آید و یکی از شرایط لازم برای طرح دعوی خلع ید غیر منقول بودن مال است.


 

نظرات
نظر خود را بنویسید


پربازدیدها
برچسب ها